2025 yılını geride bıraktık, her yıl olduğu gibi 2026 yılına da büyük umutlar, yeni beklentiler ve taze bir heyecanla giriş yaptık. Peki 2026 yılında bizi nasıl bir ekonomi bekliyor, rakamlar bize ne söylüyor?
Pek çoğumuzun bildiği gibi ekonomik güveni ölçebilmek için başvurulan temel göstergelerin başında Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından her ayın son haftasında yayınlanan Ekonomik Güven Endeksi verileri geliyor.
Peki nedir bu ekonomik güven endeksi, ne işe yarar?
Ekonomik güven endeksi üretici ve tüketicilerin ülke ekonomisine ilişkin beklenti, eğilim ve değerlendirmelerini tek bir çatı altında toplayan birleşik bir endeks. Endeks oluşturulurken TÜİK ve Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) tarafından gerçekleştirilen Tüketici Eğilim Anketi başta olmak üzere diğer çeşitli anket verilerinden elde edilen bulgulardan faydalanılmakta. Endeks; tüketici güven endeksi, mevsim etkilerinden arındırılmış reel kesim (imalat sanayi) güven endeksi, hizmet güven endeksi, perakende ticaret güven endeksi ve inşaat güven endekslerinin ağırlıklandırılarak birleştirilmesiyle son haline getiriliyor.

0 ile 200 arasında değer alabilen ekonomik güven endeksinde 100 seviyesi kritik bir eşiği temsil ediyor. Endeksin 100’ün üzerinde seyretmesi ekonomiye duyulan güvenin ortalamanın üzerinde olduğunu, 100’ün altında kalması ise ekonomiye duyulan güvenin ortalamanın altında olduğunu gösteriyor.
2025 yılı için genel ekonomik güven nasıldı?
Bu çerçevede 2025 yılına baktığımızda tablo çok açık: Ekonomik güven endeksi yılı 99,5 ile kapattı. Yılın on iki aylık ortalaması ise 98,3 olarak gerçekleşti. En yüksek değer mart ayında 100,8 ile kaydedilirken, bu ay aynı zamanda ekonomik beklentilerin ortalamanın üzerine çıktığı tek dönem oldu. En düşük seviye ise temmuz ayında 96,3 ile görüldü. Daha geniş bir perspektiften bakıldığında, son sekiz yılın yıllık ortalamaları da pandemi dönemi dışında benzer bir tablo ortaya koyuyor ve 2018’den bu yana ekonomik güven endeksi ortalaması 100’ün üzerine kalıcı biçimde çıkabilmiş değil.

2025 yılında tüketici ekonomiye ne kadar güvendi?
2025 yılı ocak ayında tüketici güven endeksi 81 değeri ile yılın en düşük seyrini gösterdi. 2025 yılını aralık ayında 83,5 ile kapatan tüketici güven endeksinin yıl içinde dalgalı bir seyir izlediği söylenebilir. Genel olarak bakıldığında 2025 yılı için tüketici güveninin, reel kesim ve hizmet sektörü göstergelerine istinaden daha düşük seyrettiğini, tüketicilerin ekonomik beklenti ve algılarının daha temkinli ve istikrarlı bir ilerleyiş gösterdiğini söyleyebiliriz. İnşaat sektörü güven endeksi dışında kalan diğer endekslerin yıllık ortalamaları ise 100’ün üstünde seyrederek beklentileri ortalamanın üzerinde tutmuş durumda.

Asıl soru: Tüketiciler 2026 yılından ne bekliyor?
2025 yılı ortalaması 83,9 olan tüketici güven endeksinin alt endekslerinden olan “gelecek 12 aylık dönemde genel ekonomik durum beklentisi” göstergesi incelendiğinde tüketicinin 2026 yılı için ekonomik beklentisi ortalama 80,2 olarak ölçülmüş. Bu değer, tüketicinin geleceğe dair beklentilerinin hâlâ ihtiyatlı olduğunu gösteriyor. Benzer şekilde 2024 yılı incelendiğinde 2025 yılı için “gelecek 12 aylık dönemde genel ekonomik durum beklentisi” verisinin yıllık ortalamasının 75,2 olduğu; gerçekleşen tüketici güven endeksi ortalamasının ise 83,9 olduğu görülüyor. Her ne kadar tüketici, 2026 yılı ortalaması için negatif bir seyir ortaya koysa da gerçek beklentileri 2026 aralık ayı verileri açıklandığında göreceğiz.
Peki güvenin artması için ne gerekli?
Tüketicilerin geleceğe yönelik algısının pozitif yönde şekillenmesi ve tüketici güven endeksinin ortalamanın üzerinde seyredebilmesi için bazı temel koşulların sağlanması gerekiyor. Başta enflasyona yönelik beklentilerin tutarlı olması; tüketicilerin alım gücünün korunacağına dair beklentilerinin olumlu yönde şekillenmesi temel gerekliliklerden biri. Bunun yanında öngörülebilir, şeffaf ve istikrarlı politikalarla desteklenen bir ekonomi yönetimi hem tüketicilerin hem de üreticilerin geleceğe dair algı ve beklentilerini pozitif yönde etkileyecektir. Tüketicilerin yarına bugünden daha fazla güven duyduğu bir ortamın oluşmasının, endeksin ortalama üzeri iyimserlik bölgesi olan 100 eşiğini aşmasını sağlayacak temel hamlelerden biri olacağı aşikâr.
2026 yılının ekonomik güven eşiğinin aşıldığı ve beklentilerin pozitif yönde şekillendiği bir yıl olması dileğiyle…