Bugün 6 Şubat Kahramanmaraş depreminin üçüncü yıl dönümü. Depremde hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah’tan rahmet, yakınlarına baş sağlığı ve sabır diliyorum. Böylesi bir felaketin ne ülkemizde ne de dünyada bir daha yaşanmamasını temenni ederim.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) salı günü 2026 yılının ilk enflasyon verilerini açıkladı. Ocak ayında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) % 4,84 oranında artış gösterdi. TÜİK endeksin güncel tüketim alışkanlıklarını yansıtabilmesi adına, TÜFE ölçüm yönteminde baz yılı, sepet kapsamı ve ürün kalemlerinin ağırlıkları hakkında değişikliğe gittiğini duyurdu. Peki bu teknik değişiklik vatandaşın gözünde nasıl bir seyir ortaya koyuyor?

TÜFE, hane halkı tüketimine yönelik mal ve hizmetlere ilişkin fiyatların zaman içerisindeki değişimini ortaya koyan bir endeks. Endeksin temel amacı ise bu mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki değişimi ölçerek enflasyon oranını hesaplayabilmek. TÜFE hesaplamalarında 2026 yılında Türkiye’de 81 il ve 239 ilçeden 39.070 işyeri ve 5.246 konuttan 428 madde ve 972 madde çeşidi için her ay yaklaşık 636.640 fiyat gözlemi ortaya koyulmakta.

2026 yılında endeks hesaplamasında baz yılı güncellendi, tüketim sepeti değiştirildi ve bazı ürünlerin endeks içindeki ağırlıkları yeniden düzenlendi. Teknik açıdan bakıldığında bu oldukça normal bir süreç. Çünkü toplumun tüketim alışkanlıkları değişiyor, yeni mal ve hizmetler hayatımıza giriyor ve bazı mal ve hizmetlerse zamanla önemini kaybediyor.

Bununla birlikte 2026 yılında sepete simit, hazır yemek çeşitleri, bebek elbisesi, konut bakım ve onarım malzemeleri, çamaşır kurutma makinesi, termos, diş kanal tedavisi, fizik tedavi hizmetleri, elektrikli araç şarj ücreti, umre ücreti, anaokulu ücreti, kredi kartı aidatı ve otomobil ekspertiz ücreti gibi yeni kalemler eklendi. Buna karşılık yufka, kakao, poşet bitki çayı, tansiyon aleti, diş çekimi, tıraş malzemeleri, dizel otomobil, otopark ücreti, taşınabilir bilgisayar ekipmanları, fotoğraf çekim hizmetleri ve gazete gibi ürünler sepetten çıkarıldı. İncelemek isteyenler için TÜİK, Metodoloji Dokümanında TÜFE hesaplamalarına ilişkin detayları basit ve anlaşılır bir dille infografiklerle açıklamış.

Enflasyon hesaplama yöntemlerinin güncellenmesi olağan bir uygulama lakin burada dikkat çeken unsur hane halkının bu değişikliklere bakış açısı. Bu açıdan bakıldığında TÜFE hesaplama yöntemindeki değişiklikler, teknik bir düzenleme olmanın ötesinde sosyal etkiler ortaya koyabilmekte; sepetteki ağırlık değişiklikleri bile dolaylı olarak vatandaşların gelir ve harcama dağılımını önemli ölçüde etkileyebilmektedir.

Bildiğimiz gibi maaş artış oranları, kira zammı oranları gibi temel düzenlemeler enflasyon verileri ile doğrudan ilişkili. Özellikle gıda, barınma, eğitim gibi temel harcamalardaki fiyat artışları vatandaşlar tarafından daha hızlı ve yüksek hissedilebiliyor. Bu durum vatandaşların açıklanan enflasyon ile hissedilen enflasyon oranı arasında algıladığı farkın daha yüksek olmasına yol açabiliyor. Bu farkın artması ise vatandaşlar tarafından enflasyon hesaplamalarına karşı olan güveni zayıflatabiliyor.

Bu çerçevede yapılan hesaplamaların vatandaş tarafından daha anlaşılır ve kabul edilebilir olması önemli bir nokta. İktisadi olayları açıklamada veriler temel dayanağı oluştursa da vatandaşın algısı ve güveninin ekonomik istikrar için kaçınılmaz bir unsur olduğu ortada. Bakalım 2026 yılında enflasyonun seyri nasıl olacak ve vatandaş fiyatlar karşısında nasıl bir görüş ve tutum ortaya koyacak?