Son zamanlarda sosyal medya platformlarında gezinirken üniversite son sınıf öğrencilerinin ya da üniversite eğitimini tamamlamış kişilerin okudukları ya da mezunu oldukları bölümlerden memnun olmayarak “Tekrardan üniversite sınavına hazırlansam çok zaman kaybetmiş olur muyum ya da hayata geç kalır mıyım?” tarzında endişelerini içeren paylaşımlarını görüyorum. Hatalı tercihlerin ortaya koyduğu pişmanlıkları görünce insan batık maliyet etkisini akla getirmekten kendini alıkoyamıyor. Peki nedir bu batık maliyet etkisi?
Bir süreç ya da durumdan vazgeçilmek istenmesine rağmen katedilen yol ve yapılan harcamalar nedeniyle sürece devam etmenin kişiye verdiği zarara batık maliyet etkisi denir. Okumaya başladığınız 500 sayfalık bir kitabın 80. sayfasına geldiğinizde içerikten sıkıldığınız halde kitaba para verdiğiniz için okumaya devam etmeniz, sinemada bir filmi beğenmediğiniz halde bilete para harcadınız diye o filmi izlemeye devam etmeniz, mevcut işinizi sevmediğiniz halde sırf iki yıl tecrübe edindiniz diye o işte çalışmaya devam etmeniz veya her şey dahil otel konaklamalarında ödediğiniz para boşa gitmesin diye daha fazla yemek yemeniz gibi tüm örnekler birer batık maliyet etkisi.
Batık maliyet etkisi insanları bir kere bu yola çıktık mantığıyla başlangıçta verdiği hatalı kararların peşinden gitmeye zorlayabilmektedir. Bu etki özellikle yatırım kararlarında daha sık ortaya çıkmaktadır. Hatalı bir yatırıma başlandığında o yatırımı sonlandırmak, maliyeti ne kadar yüksek olursa olsun daha karlı ve akıllıca olacakken; yatırıma devam etme durumu daha baskın gelmektedir.
Finansal kararlarımızdan kariyer planlamasına kadar hayatımızın her alanında yer edinebilen bu yanılgıdan kurtulmanın yolu ise rasyonel bir bakış açısıyla hareket edebilmek. Geri getirilemeyecek geçmiş yıllar birer batık maliyet, ancak gelecek yılları sırf zaman harcadınız diye sevmediğiniz bir hayata feda etmek, geleceğinizden çalmak demek. Zararın neresinden dönülürse kardır sözü de tam da bu noktada devreye giriyor diyebiliriz. Sonuç olarak bazen hayattaki en mantıklı hamle, inat etmeyi bırakarak yanlış yoldan vazgeçebilecek cesareti kendinizde bulmaktır.
Yorum Ekle
Yorumlar (0)
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
Meltem Ergün Gürcan
BATIK MALİYET
Son zamanlarda sosyal medya platformlarında gezinirken üniversite son sınıf öğrencilerinin ya da üniversite eğitimini tamamlamış kişilerin okudukları ya da mezunu oldukları bölümlerden memnun olmayarak “Tekrardan üniversite sınavına hazırlansam çok zaman kaybetmiş olur muyum ya da hayata geç kalır mıyım?” tarzında endişelerini içeren paylaşımlarını görüyorum. Hatalı tercihlerin ortaya koyduğu pişmanlıkları görünce insan batık maliyet etkisini akla getirmekten kendini alıkoyamıyor. Peki nedir bu batık maliyet etkisi?
Bir süreç ya da durumdan vazgeçilmek istenmesine rağmen katedilen yol ve yapılan harcamalar nedeniyle sürece devam etmenin kişiye verdiği zarara batık maliyet etkisi denir. Okumaya başladığınız 500 sayfalık bir kitabın 80. sayfasına geldiğinizde içerikten sıkıldığınız halde kitaba para verdiğiniz için okumaya devam etmeniz, sinemada bir filmi beğenmediğiniz halde bilete para harcadınız diye o filmi izlemeye devam etmeniz, mevcut işinizi sevmediğiniz halde sırf iki yıl tecrübe edindiniz diye o işte çalışmaya devam etmeniz veya her şey dahil otel konaklamalarında ödediğiniz para boşa gitmesin diye daha fazla yemek yemeniz gibi tüm örnekler birer batık maliyet etkisi.
Batık maliyet etkisi insanları bir kere bu yola çıktık mantığıyla başlangıçta verdiği hatalı kararların peşinden gitmeye zorlayabilmektedir. Bu etki özellikle yatırım kararlarında daha sık ortaya çıkmaktadır. Hatalı bir yatırıma başlandığında o yatırımı sonlandırmak, maliyeti ne kadar yüksek olursa olsun daha karlı ve akıllıca olacakken; yatırıma devam etme durumu daha baskın gelmektedir.
Finansal kararlarımızdan kariyer planlamasına kadar hayatımızın her alanında yer edinebilen bu yanılgıdan kurtulmanın yolu ise rasyonel bir bakış açısıyla hareket edebilmek. Geri getirilemeyecek geçmiş yıllar birer batık maliyet, ancak gelecek yılları sırf zaman harcadınız diye sevmediğiniz bir hayata feda etmek, geleceğinizden çalmak demek. Zararın neresinden dönülürse kardır sözü de tam da bu noktada devreye giriyor diyebiliriz. Sonuç olarak bazen hayattaki en mantıklı hamle, inat etmeyi bırakarak yanlış yoldan vazgeçebilecek cesareti kendinizde bulmaktır.