Zamanla Geçer

​"Zaman her şeyin ilacıdır" sözü, kulağa klişe bir teselli gibi gelse de aslında insan doğasının hem biyolojik hem de ruhsal savunma mekanizmalarının en temel özetidir. Bir ayrılığın ilk gecesinde ya da sevilen birinin kaybının ardından gelen o ilk sessizlikte, zamanın bir nehir gibi akıp acıyı aşındırabileceğine inanmak zordur. Ancak zaman, acıyı tamamen yok etmekten ziyade, bizim o acıyla kurduğumuz ilişkiyi dönüştürür. Bu dönüşüme güçlenmek demek yanlış olmaz.

​Peki "zamanla geçme" halinin ardındaki edebi ve biyolojik gerçeklerden bahsetsem, biyolojik kısmında ufak aydınlanmalar yaşayabiliriz diyebilirim.
​Acı, biyolojik olarak beynin amigdala ve ön singulat korteks bölgelerinde sürekli bir "yangın" hali başlatır. Ancak insan beyni, sonsuza dek en yüksek alarm seviyesinde yaşayacak şekilde tasarlanmamıştır. Nöronların Kabuk Bağlaması denebilir buna.

​Duygusal Adaptasyon sağlamaya çalışırken beynimiz, sürekli uyaranlara karşı bir süre sonra duyarsızlaşır. İlk günlerdeki o keskin sızı, beynin nöroplastisite yeteneği sayesinde yeni bir normale evrilir. Sinir yolları, acının yarattığı travmatik rotaları zamanla esnetir.

​Hafızanın Filtreleme Mekanizmasına gelirsek; aşk acısı veya dost darbesinde, beyin ilk aşamada yoğun bir dopamin çekilmesi (yoksunluk krizi) yaşar. Zaman geçtikçe, mantık merkezi duruma el koyar ve o ana odaklı yoğun duygusal tepkiyi, uzun süreli bellek kutularına "bilgi" olarak kaldırır. Yani acı silinmez, sadece "arşivlenir".

​Edebi ve Ruhsal Perspektiften söz ederken, Algının Değişimi en önde gelir.
​Edebiyatta zaman, genellikle bir iyileştirici değil, bir mesafe aracı olarak tasvir edilir. Mesafe, insanın tabloya çok yakından bakarken göremediği bütünü görmesini sağlar.
​Ruhsal olarak, bir kaybın hemen ardından bakış açımız sadece o boşluğa odaklıdır. Zaman geçtikçe hayatın diğer renkleri (yeni bir iş, bir dost kahvesi, bir mevsim dönüşü) bu boşluğun etrafını doldurmaya başlar. Acı küçülmez, biz büyürüz.

​Yani anlamlandırma sürecinde darbeler "ihanet" olarak okunurken, aylar sonra "alınması gereken bir ders" veya "yalnızlığın kıymeti" olarak yeniden yazılır. Edebi bir metinde karakterin olgunlaşması gibi, zaman bizim hikayemizi kurban rolünden, hayatta kalan rolüne taşır.
Zaman aslında bir sihirbaz değildir; sadece bize alışma ve unutma yeteneklerimizi kullanmamız için alan açar. Sonunda elimizde kalan, ​edinilmiş bir tecrübe, olgunlaşmış bir ruhdur.

Zamanla geçer mi? Belki... Dönüşür mü? Kesinlikle...

RÜYA ÇAKIR