Komisyonda çarpıcı uyarı: Çocuklar risk altında, erken müdahale kaçırılıyor

Ardından Hazar Eğitim, Kültür ve Dayanışma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ayla Kerimoğlu milletvekillerine sunum yaptı. Dernek olarak suça sürüklenen çocuklara ilişkin bir çalıştay düzenlediklerini hatırlatan Kerimoğlu, yapısal sorunlara dikkat çekerek, “Yapısal sorunlara baktığımız zaman aslında suça karışan çocuğun, ‘Beni görün’, ‘Beni duyun’ çığlığı ya da çağrısı olduğunu düşündürüyor çünkü fail aslında çoğu zaman öncesinde mağdur olmuş bir çocuk. Yapılan araştırmalar da bunu gösteriyor. Çok acıklı hikayelere sahip bu çocuklar. Mesele yalnızca işlenen fiil değil, fiilden hareketle ama çocuğun kendisini merkeze alan çalışmaların yapılması gerektiğini önemli buluyoruz. Çocukların sistematik risk altında olduğunu da düşünüyoruz” ifadelerini kullandı. Basına yansıyan “Casper çetesi” örneğini hatırlatan Kerimoğlu, 2024 yılına ilişkin istatistikleri paylaşarak 612 bin 651 olayda 212 bin 785 çocuğun fail, 279 bin 620 çocuğun ise mağdur olarak kayda geçtiğini; faillerin yüzde 86’sının erkek ve en yoğun yaş grubunun 15-17 olduğunu söyledi. Erken müdahale yaş aralığının 10-14 olduğuna işaret eden Kerimoğlu, bunun erken müdahale fırsatının kaçırıldığını gösterdiğini belirtti. Mevcut yapıda yetişkin ceza sisteminin esas alındığını ifade eden Kerimoğlu, “Mevcut sistemde yetişkin kalıplarıyla çocuk yargılanıyor, yetişkin mantığıyla da cezalandırılıyor. Halbuki, ‘Çocuk adalet sistemi’ dediğimiz şey çocuğun yüksek yararını merkeze alan, onarıcı diversiyon teknikleri omurgasına koyan, çocuğun katılımını sağlayan, çocuk haklarını yine önemseyen; çocuğa özgü usul, çocuğa özgü kurum, çocuğa özgü infaz ve çocuğa özgü rehabilitasyonla ancak çocuk adalet sisteminin gerçekleşebileceğini düşünüyoruz” diye konuştu. Ayrıca vaka takip modelinin eksikliğine de dikkat çekti. Dijital risk alanlarına değinen Kerimoğlu, internet algoritmalarının çocukları pornografi, uyuşturucu ve çete bağlantılarıyla karşı karşıya bırakabildiğini belirterek, “Artık yaş doğrulama ve içerik regülasyonu milli güvenlik meselesi haline gelmiş durumda” dedi.

Toplantıda söz alan İnternet Kafeciler Esnaf Odası Başkanı İlhan Taşkıran da sektörün kullanıcı profilinin yaklaşık yüzde 80’ini 13-25 yaş arası çocuk ve gençlerin oluşturduğunu belirtti. İnternet kafelerin denetim, kimlik ve yaş kontrolü sağladığını; süre ve içerik takibi ile filtreleme programları uyguladığını ifade eden Taşkıran, bu mekanların aileler tarafından güvenli alan olarak tercih edildiğini söyledi. Sosyal medya platformlarının özellikle kısa video içerikleri üzerinden gösteriş, lüks yaşam ve hızlı para kazanma algısını yaydığını belirten Taşkıran, bunun gençler üzerinde özenti ve akran baskısı oluşturduğunu dile getirdi. “Sosyal kabul görme isteği ve dijital popülerlik arayışı gençleri riskli davranışlara yönlendirebilmektedir. Sosyal medya platformları, özellikle TikTok bir sosyal medya platformu değildir, bir sosyal felakettir” değerlendirmesinde bulundu.

Editör: Aslıhan Elibol