'Sanal medyada veri paylaşımı dijital hapishaneye dönüşüyor'
GÜVENLİ Dijital Dünya Derneği Başkanı ve Siber Strateji Uzmanı Ayça Kurtuluş, sanal medyada yapılan konum paylaşımlarının risklerine dikkat çekerek, "Konum paylaşımı yalnızca bulunduğumuz yeri göstermiyor; günlük rutinlerimizi, alışkanlıklarımızı ve dijital ayak izimizi ortaya koyuyor. Kişi zamanla başkalarının kendisi hakkındaki düşüncelerini merkeze alarak hareket etmeye başlıyor ve bu durum görünmez bir dijital hapishaneye dönüşebiliyor" dedi.
Güvenli Dijital Dünya Derneği Başkanı ve Siber Strateji Uzmanı Ayça Kurtuluş, sanal medyada konum paylaşımının oluşturduğu risklere dikkat çekti. Ayça Kurtuluş, "Dijitalde yapmış olduğumuz en masum alışkanlıklardan birisi konum paylaşmak. Yani her gün hepimiz, 'ben buradayım' diye check-in yapıyoruz ya da birçok uygulamanın harita uygulamalarından kendimizi an ve an insanlara sunabiliyoruz. Ya da en basiti gittiğimiz restoranları sanal medyanın hikaye özelliğinde hemen etiketleyebiliyoruz. Ancak bu masum görünen davranışın arkasında ciddi riskler bulunuyor. Konum paylaşımı yalnızca bulunduğumuz yeri göstermiyor; günlük rutinlerimizi, alışkanlıklarımızı ve dijital ayak izimizi de ortaya koyuyor. Kişi zamanla başkalarının kendisi hakkındaki düşüncelerini merkeze alarak hareket etmeye başlıyor ve bu durum görünmez bir dijital hapishaneye dönüşebiliyor. Veri haritamızı, günlük rutinlerimizi ve aslında özgürlüğümüzü çaldırmış oluyoruz. Bu çaldırmayla beraber de silsile ilerliyor. Kişi bir yere gideceği zaman 'herkes beni görür' kaygısından o yere gidemiyor. Güven testi haline de geliyor konum paylaşmak. 'Konumunu bana paylaşmazsan ayrılırız' diyor çiftler. Bu aslında tamamen psikolojik bir baskıdır" diye konuştu.
'YAPAY ZEKA FOTOĞRAFLARINIZDAN PROFİLİNİZİ ORTAYA ÇIKARIYOR'
Sanal medyada yapılan paylaşımlara da dikkat çeken Kurtuluş, "Bir anne çocuğunu dünyaya getirdiği andan itibaren fotoğraflamaya başlıyor. Daha hastanedeyken fotoğraflıyor. Yani doğum günü, doğum yeri gibi bütün dijital kayıtlar doğduğu andan itibaren sanal medyaya verilmiş oluyor. Dünya sisteminin en büyük tehlikesi paylaşım. Çocuklarımızı şu an paylaşmamız tamamen veri kirliliğine ve veri hırsızlığına sebep oluyor. Çocuk 18 yaşına geldiğinde, yapay zeka paylaşmış olduğunuz bütün fotoğrafları bir puzzle gibi birleştirip çocuğunuzun güvenilirlik ya da güvenmezlik riskini ortaya çıkaracak, profilini ortaya çıkaracak. İşe gireceği zaman artık o profilden bakıp işe alım süreci gerçekleştirilecek. Bu yüzden paylaşmış olduğumuz bütün konum verileriyle biz aslında çocuğumuzun geleceğini satıyoruz. Veri simsarları, dataları topluyorlar ve topladıkları dataları sigorta şirketlerine satabiliyorlar. Siz sürekli fast-food tarzı yemek yiyen biriyseniz; onu da konumla sürekli paylaşıyorsanız, sizin bu veriniz sağlık sigortalarına satıldığı takdirde siz artık riskli bir birey haline dönüşüyorsunuz ve sigorta ücretiniz artıyor" diye konuştu.
'DİJİTAL FARKINDALIK CANIMIZI KORUR'
Paylaşılan konumların hepsinde büyük bir data olduğuna dikkat çeken Kurtuluş, "Buna dijital ayak izi deniyor. Aslında konum bilgimizi kapatmanın dışında bizler her uygulamanın 'her zaman kullan', 'yalnız bir kere kullan' ya da 'uygulamayı kullanırken aç' gibi bölümleri mevcut. Burada 'uygulamayı kullanırken aç' kısmını aktif etmemiz gerekiyor. Özellikle çocuklarımızın konumunu ve verisini hiçbir şekilde dijital platformlarda paylaşmamalıyız. Eğer bir paylaşım yapacaksak da anlık konum paylaşımı yerine daha sonrasında paylaşmamız gerekiyor. Bu bizi bir nebze risklerden arındırır. Korumaz ama bir nebze arındırır. Bazı sitelerde, konumunuz açıksa herhangi bir yerden fotoğraf çektiğiniz zaman, sanal medyada paylaşırken orayı etiketlemediğiniz halde paylaşılırken, fotoğrafın saat kaçta çekildiği ve konumu bulunabiliyor. Bu yüzden telefon güvenliğimizi sağlamak açısından fotoğraf çekerken konumumuzun kapalı olması gerekiyor. Bizler en çok eğlenirken konum paylaşıyoruz. 'Bakın ben ne kadar mutluyum, bakın ben tatildeyim' diyoruz. Fakat bizler eğlenirken hem canımızla hem malımızla sınanabiliyoruz. Dolayısıyla eğlenirken yapmış olduğumuz basit bir konum paylaşımı, anlık paylaşımlarla hedef alınma ihtimalimiz var. Dijital farkındalığın bilincine varmalıyız. Dijital farkındalık hem canımızı hem malımızı korur" ifadelerini kullandı.
RÜYA ÇAKIR