​Hayat sahnesine adım attığımız andan itibaren bir "ilkler" koleksiyoneri olup çıkıyoruz. Hafızamız, adeta antika ilkler müzesi gibi. Neden peki? Neden insan, ömrünün son düzlüğünde bile dönüp dolaşıp o ilk virajı hatırlar? Neden sonlar bu kadar gürültülüyken, ilkler hep o derinden gelen tınıdır?
​Çünkü sevgili okur, ilkler bizim "fabrika ayarımızdır". Ve ne yazık ki (ya da ne iyi ki), hayatın geri kalanındaki bütün güncellemeler o ilk sürüme göre şekillenir.

İLK AŞK:
​İlk bakış, ilk aşk, o ilk itiraf... Edebi bir iddiayla söylersek; kalbimizin ritmini bozan o ilk deprem, sonraki tüm sarsıntıların şiddetini belirler.
​İlk aşkı bu kadar Unutulmaz kılan şey, onun kusursuz olması değildir. Aksine, muhtemelen hayatımızın en acemi, en sakar anıdır.
​Ama işin büyüsü şurada: Son aşkımızı yaşayış tarzımız bile, o ilk aşkın bizde bıraktığı izdir.
​Yani aslında biz bugün birini severken, aslında o ilk batan kıymığın acısını veya o ilk esen rüzgarın serinliğini taklit ediyoruz. Sonumuzun nasıl olacağını, o ilk bakışmanın kimyası belirliyor olabilir.

İLK CÜMLE.
​Edebiyat da hayattan farklı değil. Bir romanın kaderi, yazarın daktiloya ya da klavyeye vurduğu o ilk cümlede mühürlenir. Sayfalarca sürecek bir evrenin tüm genetik kodu, daha bismillah demeden o ilk satıra yüklenir.

​Dünya edebiyatının en çarpıcı ilk cümlelerini hatırlayalım:
​"Mutlu aileler birbirine benzer, her mutsuz ailenin ise kendine özgü bir mutsuzluğu vardır."
— Tolstoy, Anna Karenina
​Tolstoy daha ilk cümlede bize bir aile dramının, mutsuzluğun anatomisini vaat eder ve yüzlerce sayfa boyunca bu sözün esiri oluruz.

​Ya da o meşhur, tekinsiz açılış:
​"Bugün annem öldü. Belki de dün, bilmiyorum."
— Albert Camus, Yabancı
​Meursault’nun hayata karşı o buz gibi, o vurdumduymaz yabancılığını bu iki kuplelik ilk cümleden daha iyi ne anlatabilirdi? Romanın sonundaki idama gidiş süreci, işte bu ilk cümlenin soğukluğunda gizlidir. Gidişatı belirleyen, o ilk adımdır.

İLK GENÇLİK:
​Gelelim o hırçın, o sivilceli, o dünyanın kendi etrafında döndüğünü sanan "ilk gençlik" yıllarına... Hani her şeye isyan ettiğimiz, odamızın kapısını çarpıp "Beni kimse anlamıyor!" diye yastığa gömüldüğümüz o demler.

​Bugün aynaya bakıp "Ben ne ara bu kadar mantıklı, bu kadar temkinli oldum?" diyen dostlarım; kendinizi kandırmayın. Orta yaş dediğimiz şey, ilk gençlikte kurduğumuz hayallerin ya bir revizyonudur ya da onlara açtığımız sessiz bir savaş.
​İlk gençlikte çok hırpalananlar, orta yaşta huzur memuru olup çıkarlar.
​Yani kırklı yaşların o ağırbaşlı duruşunu, aslında arkada kıs kıs gülen on sekiz yaşındaki halimiz yönetmektedir.

​Sözün Özü;
​İlk izlenimler, hayat kitabımızın önsözüdür. İlk cümlesi sıkıcı ya da travmatik olan bir kitabın sonraki sayfalarını çevirmek zordur; ilk sözü büyüleyici olanların ise bitmesini hiç istemeyiz.
​İlk kitabını eline alan bir yazarın kokladığı o ilk kâğıt kokusu, sonraki binlerce baskıda asla aynı hissi vermez. Çünkü insan ruhu, bir şeyi "ilk kez" deneyimlediğinde aldığı o saf çıplaklığı bir daha asla bulamaz. Sonraki her şey bir kıyas, bir tecrübe, bir "öğrenilmişliktir".

​Bu yüzden ilklerin günahı da sevabı da büyüktür. Hayat hikayenizin sonu ne olursa olsun, dönüp o ilk cümleye bir bakın. Muhtemelen ne yaşadıysanız, sırf o ilk cümle öyle kuruldu diye yaşandı.
​E, o zaman ne diyoruz? İlk bakışta aşkı bulanlara selam, ilk cümlesini hala doğru kurmaya çalışanlara ise sabır olsun...